Amersfoort telt ruim 400 rijksmonumenten en twee stadsgezichten: Rijksbeschermd gezicht Amersfoort (binnenstad) en Rijksbeschermd gezicht Amersfoort – Bergkwartier (villawijk). De middeleeuwse binnenstad is opmerkelijk goed geconserveerd en bezit een grachtenstelsel. De Onze Lieve Vrouwetoren (door de Amersfoorters ook “Lange Jan” genoemd) is de belangrijkste blikvanger. Met zijn 98 meter is het de op twee na hoogstekerktoren van Nederland. De bijbehorende kerk ging bij een explosie in 1787 verloren.

De binnenstad heeft nog andere bezienswaardige kerken, zoals de Sint-Joriskerk aan de Hof en de rooms-katholieke Sint-Franciscus-Xaveriuskerk, ontworpen door architect F. Wittenberg. Ook de Sint-Aegtenkapel en de Oudkatholieke kerk H. Georgius zijn noemenswaardig. De Elleboogkerk, eenneoclassicistische kerk uit 1820, werd tijdens een brand op 22 oktober 2007 geheel verwoest.

Een belangrijke niet-religieuze bezienswaardigheid is de stadsmuur. De eerste stadsmuur werd gebouwd rond 1300. De Plompetoren was een onderdeel van de oudste muur. Hier werden vroeger de gevangenen gehouden. Tussen 1380 en 1451 werd een nieuwe stadsmuur gebouwd, die de stad tot in de 19e eeuw ruimschoots heeft kunnen omsluiten en die deels behouden is. Nadat de oudste stadsmuur haar functie had verloren werd deze gebruikt om huizen tegenaan te bouwen, Muurhuizen. Een voorbeeld van zo’n Muurhuis is het huis Tinnenburg. De binnenstad heeft ook een jongere stadsmuur.

De stad heeft daarnaast nog een aantal stadspoorten, zowel land- als waterpoorten. De meest bijzonder en bekendste is de Koppelpoort, die zowel land- als waterpoort is. Verder zijn er de Monnikendam (een waterpoort) en de Kamperbinnenpoort (een landpoort).

Bierbrouwerij De Drie Ringen is gevestigd in een voormalige stadsboerderij en brouwt op ambachtelijke wijze bier. Verder zijn het Hofje de Poth, één van de oudste hofjes in het land en het Sint-Pietersgasthuis noemenswaardige bezienswaardigheden.

Buiten Amersfoort ligt sinds 1948 een dierentuin, het DierenPark Amersfoort, gelegen in het Bos Birkhoven, aan de westkant van de stad. Deze dierentuin trekt jaarlijks ongeveer 750.000 bezoekers (2008) en is daarmee de 16e attractie van Nederland, gerekend naar bezoekersaantallen.

Musea

Het historische stadsmuseum van Amersfoort is het Museum Flehite, waar een beeld wordt gegeven van de geschiedenis. In het geboortehuis van Piet Mondriaan bevindt zich het Mondriaanhuis, “museum voor Constructieve en Concrete Kunst”. Het museum toont divers werk van Mondriaan, waaronder exemplaren van zijn geometrisch-abstracte werk, de stijl waar Mondriaan bekend om staat. Er wordt ook werk in die stijl van andere kunstenaars vertoond. Een ander kunstmuseum is het Armando Museum, dat, zoals de naam al doet vermoeden, vooral werk van Armando vertoont. In 2007 woedde brand in het pand waarin het museum gevestigd was, de Elleboogkerk. Hierna werd het werk op diverse locaties geëxposeerd. De genoemde drie musea vormen, tezamen met Kunsthal KAdE, de Stichting Amersfoort in C.

Er zijn nog andere musea in de stad te vinden. Zo is er het Cavaleriemuseum, dat gewijd is aan de geschiedenis van Nederlandse cavalerie. Een ander museum is het Vindselmuseum In Natura. Het Rietveldpaviljoen de Zonnehof is een expositieruimte voor uiteenlopende kunstvormen. Het voormalige concentratiekamp Kamp Amersfoort heeft tegenwoordig ook een museale functie.

Uitgaansleven

Amersfoort heeft één groter theater, de Flint, tevens congrescentrum, enkele kleinere plus twee bioscoopcentra met meerdere zalen en een poppodium (de Kelder). De horeca is sinds de jaren zeventig flink ontwikkeld met de pleinen de Hof en het Lieve Vrouwekerkhof als zwaartepunt. Jaarlijks terugkerende festivals in Amersfoort zijn onder meer Multi Arts festival Spoffin, Now! Festival, Dias Latinos, Amersfoort Jazz, Torenpop, Stadsgeluid (in de binnenstad en het Eemkwartier) en het meerdaagse blues(rock)festival Highlands (in Park Schothorst). Het Eemplein, met onder meer een (Pathé)bioscoop (8 zalen), muziekschool, bibliotheek en horecagelegenheden is 31 oktober 2012 geopend.

Onderwijs

Er zijn vestigingen van enkele hogescholen, plus een categoriaal gymnasium.Onder andere de volgende scholen voor algemeen voortgezet onderwijs zijn aanwezig:

• ’t Atrium
• Beiaardschool
• Corderius College
• De Amersfoortse Berg
• De Kampanje
• Farel College
• GSG Guido de Brès
• MAVO Muurhuizen
• Het Nieuwe Eemland
• Hoornbeeck College
• Meridiaan College ’t Hooghe Landt
• Meridiaan College Stromenland
• Mondriaanschool
• Prisma College
• Vallei College
• Van Lodenstein College
• Vathorst College
• Stedelijk Gymnasium Johan van Oldenbarnevelt

Er zijn ook specifieke of beroepsopleidingen:
• Centrale Opvangvoorziening voor Anderstaligen (COV)
• De Kampanje – school voor persoonlijk ondernemerschap
• Evangelische Hogeschool
• Hogeschool Utrecht
• ROC ASA
• ROC Midden Nederland
• Wellantcollege

 

Bronvermelding: vvvamersfoort.nl, amersfoort.nl